Erkek İnfertilitesi & Mikro TESE

Mikro TESE nedir?

Mikro TESE, menisinde sperm hücresi bulunamayan bazı erkeklerde, testis dokusundan sperm elde etmek amacıyla uygulanan mikroskobik cerrahi işlemdir. Özellikle azoospermi olarak adlandırılan, menide sperm bulunmaması durumunda, uygun hastalarda çocuk sahibi olabilme olasılığını değerlendirmek için kullanılan yöntemlerden biridir.

Mikro TESE işleminin temel amacı, testis dokusunu ameliyat mikroskobu altında inceleyerek sperm üretiminin devam ettiği küçük bölgeleri belirlemek ve bu bölgelerden sperm hücreleri elde etmeye çalışmaktır. Elde edilen spermler, uygun koşullarda tüp bebek tedavisinde, özellikle mikroenjeksiyon (ICSI) işleminde kullanılabilir.

Mikro TESE her erkek için gerekli değildir. İşlem kararı; sperm analizleri, hormon testleri, fizik muayene, hastanın tıbbi öyküsü ve gerekli görülen diğer incelemeler sonucunda verilir.

Mikro TESE Hangi Durumlarda Yapılır?

Mikro TESE, özellikle menide sperm bulunmamasının testislerde sperm üretiminin ciddi derecede azalması veya belirli bölgelerde sınırlı kalmasıyla ilişkili olduğu bazı hastalarda değerlendirilir.

Azoosperminin başlıca iki türü vardır:

• Obstrüktif azoospermi: Testislerde sperm üretimi bulunmasına rağmen sperm hücrelerinin meniye ulaşmasını engelleyen bir tıkanıklık söz konusudur.
• Nonobstrüktif azoospermi: Sperm üretimi ciddi derecede azalmış veya testisin yalnızca belirli bölgelerinde devam ediyor olabilir.

Obstrüktif azoospermide sperm elde etmek için farklı cerrahi yöntemler uygun olabilir. Mikro TESE ise özellikle nonobstrüktif azoospermi tanısı alan hastalarda değerlendirilen yöntemlerden biridir.

Mikro TESE, özellikle menide sperm bulunmamasının testislerde sperm üretiminin ciddi derecede azalması veya belirli bölgelerde sınırlı kalmasıyla ilişkili olduğu bazı hastalarda değerlendirilir.

Azoosperminin başlıca iki türü vardır:

• Obstrüktif azoospermi: Testislerde sperm üretimi bulunmasına rağmen sperm hücrelerinin meniye ulaşmasını engelleyen bir tıkanıklık söz konusudur.
• Nonobstrüktif azoospermi: Sperm üretimi ciddi derecede azalmış veya testisin yalnızca belirli bölgelerinde devam ediyor olabilir.

Obstrüktif azoospermide sperm elde etmek için farklı cerrahi yöntemler uygun olabilir. Mikro TESE ise özellikle nonobstrüktif azoospermi tanısı alan hastalarda değerlendirilen yöntemlerden biridir.

Mikro TESE Nasıl Yapılır?

Mikro TESE, genellikle ameliyathane koşullarında ve anestezi altında gerçekleştirilen cerrahi bir işlemdir. İşlem sırasında testis dokusu ameliyat mikroskobu yardımıyla incelenir.

1. Ameliyat öncesi değerlendirme

İşlemden önce sperm analizleri doğrulanır ve azoosperminin olası nedeni araştırılır. Hormon testleri, fizik muayene, genetik incelemeler ve hastanın klinik durumuna göre başka tetkikler istenebilir.

2. Testis dokusunun incelenmesi

Testise cerrahi olarak ulaşıldıktan sonra doku, ameliyat mikroskobu altında değerlendirilir. Sperm üretiminin devam ediyor olabileceği bölgeler belirlenmeye çalışılır.

3. Doku örneklerinin alınması

Uygun görülen küçük doku örnekleri alınır. Bu örnekler laboratuvarda incelenerek sperm hücrelerinin bulunup bulunmadığı araştırılır.

4. Spermlerin değerlendirilmesi

Sperm bulunursa, uygun hücreler laboratuvar koşullarında hazırlanabilir veya ileride kullanılmak üzere dondurulabilir. Tüp bebek tedavisiyle eş zamanlı bir planlama yapılması da mümkündür.

Önemli: Mikro TESE sırasında mutlaka sperm bulunacağı garanti edilemez. Sonuç, sperm üretiminin durumuna ve altta yatan nedene bağlıdır.

Mikro TESE Başarı Oranı Nedir?

Mikro TESE başarısı değerlendirilirken iki farklı sonuç birbirinden ayrılmalıdır:

• Sperm elde etme oranı: İşlem sırasında kullanılabilir sperm hücrelerinin bulunabilme olasılığıdır.
• Gebelik ve canlı doğum olasılığı: Elde edilen spermin yardımcı üreme tedavisinde kullanılması sonrasında ortaya çıkan farklı bir sonuçtur.

Mikro TESE sonrasında sperm elde edilmesi, gebeliğin veya canlı doğumun kesin olarak gerçekleşeceği anlamına gelmez. Sonuçlar; azoosperminin nedeni, testis dokusundaki sperm üretiminin durumu, eşlerin üreme sağlığı ve tüp bebek tedavisinin özellikleri gibi birçok faktörden etkilenir.

Bu nedenle kişiye özel başarı beklentisi, hastanın değerlendirme sonuçları dikkate alınarak hekim tarafından açıklanmalıdır.

Mikro TESE İşleminin Riskleri Nelerdir?

Mikro TESE cerrahi bir işlem olduğundan bazı riskler taşıyabilir. Bunlar arasında:

• Ağrı ve şişlik
• Morarma ve kanama
• Enfeksiyon
• Testis dokusunda hasar
• Testosteron seviyesinde düşüş

yer alabilir.

Komplikasyonların görülme olasılığı hastaya ve işlemin özelliklerine göre değişebilir. Özellikle testis rezervi sınırlı olan hastalarda hormonal etkiler bakımından dikkatli değerlendirme ve takip önemlidir.

Mikro TESE Sonrası İyileşme Süreci

İşlem sonrasında bir süre testis bölgesinde hassasiyet, ağrı veya şişlik görülebilir. İyileşme süresi yapılan işlemin kapsamına ve kişinin sağlık durumuna göre değişir.

İyileşme döneminde:

• Hekimin önerdiği ilaçlar ve yara bakımı talimatları uygulanmalıdır.
• Fiziksel zorlanma ve ağır kaldırma konusunda verilen kısıtlamalara uyulmalıdır.
• Cinsel aktiviteye dönüş zamanı hekim önerisine göre belirlenmelidir.
• Artan ağrı, belirgin şişlik, ateş veya yara yerinde akıntı gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

İşlem sonrası kontrol randevuları, cerrahi iyileşmenin ve gerekli durumlarda hormonal durumun değerlendirilmesi açısından önemlidir.

Mikro TESE ile Tüp Bebek Tedavisi Arasındaki İlişki

Mikro TESE, sperm elde etmeyi amaçlayan cerrahi bir işlemdir; tüp bebek ise gebelik elde etmek için kullanılan yardımcı üreme tedavisidir.

Mikro TESE ile sperm elde edildiğinde, uygun koşullarda bu spermler mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle yumurta hücresine enjekte edilebilir. Tedavinin zamanlaması, spermin taze kullanılması veya dondurulması ve diğer aşamalar çiftin durumuna göre planlanır.

Sperm elde edilememesi durumunda ise alternatif seçenekler, tanının özellikleri ve çiftin tercihleri doğrultusunda hekim tarafından değerlendirilir.

Mikro TESE Öncesinde Hangi Tetkikler Yapılır?

Mikro TESE planlanan hastalarda değerlendirme, kişiye özel olarak yapılır. Gerekli görüldüğünde şu incelemeler kullanılabilir:

• Tekrarlanan sperm analizleri
• FSH, LH ve testosteron gibi hormon testleri
• Ürolojik fizik muayene
• Uygun hastalarda genetik testler
• Klinik gereklilik varsa görüntüleme veya ek incelemeler

Bu değerlendirmeler, sperm bulunamamasının olası nedenini belirlemeye ve uygun tedavi yaklaşımını seçmeye yardımcı olur.

Sonuç

Mikro TESE, menisinde sperm bulunmayan bazı erkeklerde testis dokusundan sperm elde etmek için kullanılan önemli bir cerrahi yöntemdir. Ancak her hastada uygulanması uygun değildir ve işlem sonucunda sperm bulunacağı garanti edilemez.

Azoospermi tanısı alan erkeklerde, altta yatan nedenin araştırılması ve kişiye uygun seçeneklerin değerlendirilmesi önem taşır. Mikro TESE kararı, üroloji uzmanının değerlendirmesi ve gerektiğinde üreme tıbbı ekibiyle birlikte yapılacak planlama doğrultusunda verilmelidir.

*Bu yazı bilgilendirme amacı taşır; kişisel tanı ve tedavi için hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.

Doç. Dr. Mehmet Sevim Üroloji Uzmanı | KONYA

Sık sorulan sorular